وظیفه سپتیک تانک
کاری که سپتیک تانک انجام میدهد این است که فاضلاب جامد خروجی از ساختمان و مجتمعهای مسکونی همچنین ساختمانهای اداری، کمپهای کارگری و هر منبعی که فاضلاب تولید میکنند را گرفته و از طریق مهیا نمودن فضا و شرایط لازم برای انجام واکنشهای شیمیایی که موجب انحلال ساختار فاضلاب میگردد موجبات جذب آن پساب فاضلاب به چاه جذبی که قدرت جذب معینی دارد را فراهم میکند.
در حقیقت سپتیک تانک اعم از سپتیک تانک بتنی, سپتیک تانک پلیاتیلن و سپتیک تانک فایبرگلاس موجب جلوگیری از کور شدن سوراخهای چاه جذبی میگردد و از پخش شدن فاضلابهای میکروبی بدون انجام واکنش توسط باکتری غیر هوازی روی مولکولهای آن درون سفرههای آب زیرزمینی جلوگیری میکند.
سپتیک تانک در بهترین حالت توانایی دارد بار آلودگی را تا حد ۶۰ درصد کاهش دهد ولی نکته مهم در سپتیک تانک این است که بار آلودگی میکروبی از یکسو و بوی تعفن حاصل از فعالیت باکتریهای بیهوازی و واکنشهای شیمیایی که موجب تولید گاز متان و دیاکسید سولفور میگردد از سوی دیگر بعد از استفاده از سپتیک تانک فاضلاب از بین نمیرود.
اجزا اصلی سپتیک تانک عبارتاند از:
۱. سیستم ورودی فاضلاب به درون بخش اول سپتیک تانک: شامل یک لوله پلیاتیلن تک جداره یا دوجداره و بافل ورودی است که به صورت سهراهی نصب میگردد.
۲. بخش اول مخزن سپتیک تانک: بیشترین حجم سپتیک تانک (۶۶ درصد از حجم سپتیک تانک) را به خود اختصاص داده است. قسمت اعظم مواد جامد معلق در کف این ناحیه رسوب مینمایند.
۳. دیواره جداکننده: بافل میانی یا دیواره جداکننده باعث جلوگیری از ورود لجن و چربی و روغنهای شناور به مخزن زلال سازی (قسمت دوم سپتیک تانک) میشود.
۴. مخزن زلال سازی: این مخزن ۳۳ درصد از حجم کل سپتیک تانک را شامل میشود. مواد آلی محلول در پساب قسمت اول سپتیک تانک طی فرآیند بیهوازی تجزیه میگردد؛ و عمده رسوبات این بخش را لاشه میکروارگانیسمها تشکیل میدهد.
۵. لوله خروج بیو گازها: از طریق این لوله، گازهای تولید شده ناشی از فرآیندهای تصفیه بیهوازی فاضلاب (عمدتاً متان) از سپتیک تانک خارج میگردد. نام دیگر این لوله ونت هوا میباشد. قطر لوله ونت اصولاً ۶۳ میلیمتر میباشد.
۶. سیستم خروجی فاضلاب: شامل سهراهی و لوله خروجی از سپتیک تانک میباشد. قطر لوله خروجی از سپتیک تانک قطعاً نباید از قطر لوله ورودی سپتیک تانک کمتر باشد.
.همه چیز در مورد راندمان مخزن سپتیک تانک
استفاده از مخزن تولید شده توسط شرکت ناب زیست، با توجه به طراحی مناسب و اصولی توسط کارشناسان فنی شرکت و افزایش راندمان سپتیک تانک فاضلاب، راهکاری مناسب به جهت حذف مواد معلق ته نشین شده در مخزن گند انبار می باشد و همجنین، راهکاری مناسب به جهت زدودن انواع روغن و چربی و همچنین آشغال های موجود در فاضلاب خواهد بود که این اتفاق با راندمان بسیار بالا در حدود میانگین ۶۰ الی ۸۰ % صورت می گیرد.
پس از آنکه ذرات معلق و موارد اشاره شده ، در مخرن حذف گردید، دیگر پارامترهای مربوط به آلاینده همچون BOD، TSS و COD کاهش یافته و به دنبال آن، قسمتی از جامدات از فاضلاب تجزیه می شود. با توجه به وجود چگالی بیشتر، در قسمت کف مخزن بصورت مواد ته نشینی، تجمع خواهد یافت.
در قسمت بعد، پس از طی نمودن مسیر فوق، بخش دیگری از فاضلاب که دارای چگالی نسبتاً کمتری از آب دارند، بر روی سطح فاضلاب آمده و لایه ای را بر روی فاضلاب تشکیل می دهند که معمولاً حاوی اجسام شناور، روغن و چربی می باشند. در این لایه، به دلیل وجود شرایط مناسب برای رشد باکتری ها، انواع باکتری ها رشد نموده که به عنوان باکتری های بی هوازی شناخته می شوند.
کار باکتری های بی هوازی به این صورت است که قسمتی از جامدات موجود در لجن را هضم می کنند و یا آنها را به شکل محلول در می آورند. در چنین شرایطی، حل شدن قسمتی از جامدات در فاضلاب و عبور ازسپتیک تانک فاضلابی، باعث می شود که راندمان مربوط به حذف BOD5 بصورت میانگین بین ۳۰ تا ۵۰ % شود.
با توجه به وجود واکنش بیولوژیکی در مخزن، گاز متان تولید می شود که بصورت حباب شکل از کف مخزن به سمت بالا خواهد آمد و باعث می شود تا قسمتی از مواد موجود، در کف مخزن به صورت ته نشین شده قرار نگیرد.
مهمترین دلیل استفاده از دیواره جدا کننده در داخل سپتیک تانک ها، جلوگیری از عبور ذرات جامدی است که در هنگام آزاد سازی حباب ها ممکن است ته نشین نشده باشند و در صورت عدم وجود دیواره داخلی، از مخزن خارج شوند. وجود دیواره سبب می شود تا در فضای دوم مخزن، لجن ته نشین نشده و تجمیع نگردد و فرآیند تصفیه با راندمان بالا صورت گیرد.
اصولا حجم مورد نظر برای طراحی مخزن فاضلاب به گونه ای است که مدت زمان ۲۴ ساعت برای زمان ماند فاضلاب در نظر گرفته شود. هر چقدر مقدار زمان ماند فاضلاب در مخزن بیشتر باشد، باعث می شود تا راندمان فرآیند تصفیه فاضلاب نیز بیشتر شود
موارد کاربرد سپتیک تانک:
ویژگیهای سپتیک تانک سبب کاربرد گسترده آنها در بخش های مختلف خانگی، بهداشتی و صنعتی شده است. برخی از اصلی ترین موارد کاربرد سپتیک تانک ها عبارتند از :
پیش تصفیه و تصفیه مقدماتی فاضلاب بهداشتی واحدهای مسکونی، مجتمع های تجاری و اداری، هتل ها و رستوران ها به دلیل قوانین شهرداری و سازمان حفاظت محیط زیست
حذف ذرات قابل ته نشینی، چربی و روغن های موجود در فاضلاب رستوران ها و سالن های غذا خوری جهت جلوگیری از پر شدن سریع چاه جذبی و گرفتگی لوله ها به سبب تجمع چربی و ذرات درشت قابل ته نشین
متعادل سازی و پمپاژ فاضلاب در سیستم های تصفیه فاضلاب
طرز ساخت سپتیک تانک
جریان فاضلاب بین مخازن توسط لوله های با قطر ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر برقرار می گردد، ممکن است این امر بوسیله سوراخ هایی که در دیواره جداکننده به فاصله ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر از سطح آزاد فاضلاب تعبیه می شوند انجام گیرد تا مواد شناور از انباره فاضلاب سرریز نشود. فاصله مرکز تا مرکز لوله ها و یا سوراخها ۳۰ سانتی متر در نظر می گیرند. چند اصل مهم در نصب و استفاده از این تانک ها وجود دارد که عبارتند از:
- بمنظور خروج گازهای ایجاد شده از تجزیه فاضلاب در فضای سپتیک، از لوله ای به قطر ۱۰ سانتی متر استفاده می شود.
- برای جلوگیری از ایجاد مزاحمت توسط بو ارتفاع لوله تهویه را حداقل ۱٫۵ متر بالاتر از ارتفاع بالاترین ساختمان در نظر می گیرند.
- برای جلوگیری از ورود و یا افتادن جانوران و پرندگان به لوله یا در انتهای آن توری نصب می کنند و یا با نصب زانوی ۹۰ درجه امتداد دهانه خروجی لوله تهویه را به طرف زمین بر می گردانند.
- برای بازدید، تمیز کاری و تعمیر کردن تانک، تعبیه دریچه آدم رو ضروری است.
- بمنظور جلوگیری از حرکت اغتشاشی فاضلاب ورودی که ممکن است موجب خروج کف ناشی از عمل تجزیه فاضلاب گردد از مانع استفاده می کنند. این مانع ممکن است با نصب سه راهی و تغییر جهت دادن لوله ورودی داخل تانک از حالت افقی به عمودی عملی گردد. معمولاٌ انتهای لوله ورودی را حدود ۳۰ سانتی متر و انتهای لوله خروجی فاضلاب را ۴۵ سانتی متر پایین تر از سطح آزاد فاضلاب نصب می کنند.
- در حال حاضر حداکثر جمعیتی که می توان فاضلاب حاصل از انها را با سپتیک تانک تصفیه نمود ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر توصیه شده است.
- با نصب دیواره در داخل فضای سپتیک تانک حجم آن را به دو قسمت تقسیم می کنند، بطوریکه حجم فضای مربوط به ورود فاضلاب دو برابر حجم فضای قسمت خروجی باشد.
سپتیک تانک